Δευτέρα, 16 Νοεμβρίου 2015

Η προπόνηση σε μικρές ηλικίες



Οι μαθητές παρακολουθούν με μεγάλο ενδιαφέρον την ανάλυση της παρτίδας στη σκακιέρα τοίχου. Νοσταλγική φωτογραφία του 1948, σχολείο στο Μπράιτον της Αγγλίας.

Του Ηλία Κουρκουνάκη

Η προπόνηση σε μικρές ηλικίες

Η σκακιστική προπόνηση δεν είναι ενιαία ή μονολιθική. Μπορεί να γίνει σε επίπεδο εντελώς αρχαρίων ή σε επίπεδο παγκόσμιου πρωταθλητή, μπορεί να γίνει σε ειδικά θέματα καθαρά τεχνικών γνώσεων ή προκειμένου να αναπτυχθούν γενικές ικανότητες, μπορεί έχει σχέση με την αγωνιστική ψυχολογία ή την φυσική (“σωματική”) κατάσταση των αθλητών, ή ακόμα και να συμπεριλαμβάνει ζητήματα διατροφής. Δηλαδή, ένας επαγγελματίας προπονητής πρέπει να βρίσκεται σε ετοιμότητα να προσφέρει σε όλα αυτά τα πεδία –και όχι μόνο!

Κατά συνέπεια, η σημαντικότερη ικανότητα ενός προπονητή σκακιού, όπως κάθε εκπαιδευτικού άλλωστε, είναι να προσαρμόζεται στους εκάστοτε προπονούμενους. Προφανώς, όσο πιο αρχάριοι και πιο μικρής ηλικίας οι προπονούμενοι, τόσο σημαντικότερο είναι ο προπονητής να λειτουργεί στο επίπεδο επικοινωνίας και κατανόησής τους. Οι πιο προχωρημένοι έχουν περισσότερα εφόδια να διεκδικήσουν αυτό που νιώθουν ότι έχουν ανάγκη και να το ζητήσουν, ενώ τα μικρά παιδιά δεν μπορεί να ξέρουν τι χρειάζονται στην ενασχόλησή τους με το σκάκι.

Αντίστοιχο πρόβλημα παρουσιάζεται γενικότερα στην παιδεία. Οι εκπαιδευτικές ικανότητες των νηπιαγωγών και των δασκάλων στην Α΄ και Β΄ Δημοτικού μπορεί να παίξουν καθοριστικό ρόλο στην συνολική πορεία της εκπαίδευσης ενός παιδιού, πολύ περισσότερο από αυτές των καθηγητών Γυμνασίου ή Λυκείου, οι οποίοι επικεντρώνουν τις προσπάθειές τους σε εξειδικευμένα μαθήματα. Όπως λοιπόν χρειάζεται ξεχωριστή προπαρασκευαστική εκπαίδευση των νηπιαγωγών και δασκάλων, έτσι χρειάζονται και ειδικές προϋποθέσεις προκειμένου να προπονήσει κανείς μικρές ηλικίες στο σκάκι.

Το μεγαλύτερο μέρος της εκπαίδευσης σε αυτές τις ηλικίες πρέπει να απευθύνεται ταυτόχρονα στο θυμικό και στη σκέψη των παιδιών. Λογική, αντίληψη και γενικότερη ικανότητα συλλογισμών ή επίλυσης προβλημάτων δεν πρέπει να προτάσσονται της συναισθηματικής ανάπτυξης του παιδιού, ούτε φυσικά να οδηγούν στον παραγκωνισμό της. Όπως είπε ο μεγάλος Ελβετός εκπαιδευτικός Pestalozzi, «όλη η εκπαίδευση δεν αξίζει μια πεντάρα, αν κάνει το παιδί να χάσει το θάρρος και το κέφι του».

Με άλλα λόγια, πρώτη προτεραιότητα ενός προπονητή μικρών παιδιών είναι να καλλιεργήσει την αγάπη για το σκάκι, όχι να διδάξει την σωστή εφαρμογή του κανόνα της ισοπαλίας με τριπλή επανάληψη θέσης ή ακόμα και το “en passant”. Οι λεπτομέρειες των κανονισμών είναι σημαντικές αργότερα στο αγωνιστικό σκάκι, αλλά σε πρώτη φάση προέχει το συναισθηματικό δέσιμο του παιδιού με το παιχνίδι.

Στο σκάκι συχνά οι εκπαιδευτές προέρχονται πρώτιστα από τον σκακιστικό χώρο, ενώ αρκετοί δεν έχουν ούτε στοιχειώδεις παιδαγωγικές γνώσεις. Πιθανότατα γι’ αυτό το λόγο, η εργασία τους επικεντρώνεται πιο πολύ στο σκακιστικό υλικό, παρά στους ίδιους τους μαθητές. Περισσότερη έμφαση δίνεται στην προσαρμογή των παιδιών σε όσα κρίνεται ότι πρέπει να μάθουν, παρά στην προσαρμογή της διδακτέας ύλης στα παιδιά.

Αρκετά συχνά ωθούμε τα παιδιά να παίξουν “πλήρες” σκάκι προτού να είναι έτοιμα, ενώ δεν τα βάζουμε σε γήπεδα κανονικών διαστάσεων για να παίξουν ποδόσφαιρο ή μπάσκετ, ούτε φυσικά θεωρούμε ότι οι λεγόμενες “μεγάλες” αποστάσεις σε αγώνες δρόμου πρέπει να θεωρούνται ίδιες για όλες τις ηλικίες. Πολύ συχνά, αποδεικνύεται ιδιαίτερα χρήσιμο να παραμείνουν τα παιδιά σε επίπεδο παιχνιδιών με μεμονωμένα κομμάτια προτού προχωρήσουν σε κανονικές παρτίδες, όπως τα παιχνίδια που παρουσιάζονται στο εξαιρετικό βιβλίο «Σκάκι και Φαντασία» των Κώστα Γιουβαντσιούδη και Ειρήνης Μουσιάδου. Επειδή όμως θέλουμε να δείξουμε αποτελέσματα της προπονητικής εργασίας, μερικές φορές ωθούμε τα παιδιά να τρέξουν προτού αποκτήσουν σταθερό βηματισμό στο περπάτημά τους.

Η έλλειψη διαφοροποίησης μεταξύ των ηλικιών και των αναγκών τους αντικατοπτρίζεται στο αγωνιστικό πρόγραμμα των Σχολικών Αγώνων. Εκεί τα παιδιά της Α΄ Δημοτικού συμμετέχουν με τις ίδιες αγωνιστικές συνθήκες που ισχύουν για μαθητές Λυκείου. Οι “μικρές” κατηγορίες έχουν ανάγκη περισσότερο από μια σχετικά σύντομη χρονικά γιορτή σκακιού, ενώ τα μεγαλύτερα παιδιά ήδη έχουν πολυετείς εμπειρίες επίσημων αγώνων και πολύωρων παρτίδων. Η τάση για οργάνωση ειδικών κατηγοριν ών σε όλο και πιο μικρές ηλικίες (π.χ. κάτω των 8 ετών) φαινομενικά αποτελεί οργανωτικό θέμα, ουσιαστικά όμως άπτεται βασικών εκπαιδευτικών ζητημάτων. Και δεν είναι καθόλου προφανές ποιος πρέπει να παίρνει τις σχετικές αποφάσεις ή με ποιες διαδικασίες. Κατά τη γνώμη μου, το αγωνιστικό πρόγραμμα στις μικρές ηλικίες δεν επιτρέπεται να σχεδιάζεται χωρίς να ληφθούν σοβαρά υπόψη οι παράμετροι που προαναφέρθηκαν.

Συμπερασματικά, είναι απαραίτητο να δημιουργηθεί Σχολή Προπονητών με την επίβλεψη της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού, οι απόφοιτοι της οποίας θα κατέχουν τόσο σκακιστικά όσο και εκπαιδευτικά θέματα. Όπως έχει συμβεί σε άλλα αθλήματα παλιότερα, ορισμένοι εμπειρικοί προπονητές είναι σκόπιμο να διευκολυνθούν στην απόκτηση βασικών επαγγελματικών δικαιωμάτων, αλλά όλοι χρειάζεται να επιμορφωθούν και στη συνέχεια οι νεότεροι να έχουν όσο το δυνατόν πληρέστερη κατάρτιση. Χωρίς αυτές τις προϋποθέσεις, η σκακιστική προπόνηση στην Ελλάδα θα εξακολουθήσει να λειτουργεί σε ουσιαστικά ερασιτεχνικό επίπεδο και να επαφίεται στις προσωπικές ικανότητες και προσπάθειες για αυτοβελτίωση όσων χρίζονται προπονητές με τον ένα ή τον άλλο τρόπο.

 
  Σημείωση blog
    Θα ήθελα να εκφράσω τις ευχαριστίες μας τόσο στον κ. Κουρκουνάκη Ηλία, όσο και στον κ. Κοεράντ Φίλλιπο  για την συγκατάθεσή τους να αναδημοσιευθεί το παρόν άρθρο που είχε πρωτοδημοσιευθεί στο  skakistiko.blogspot.gr  τον Μάρτιο του  2010.

Σάββατο, 14 Νοεμβρίου 2015

1os γυρος ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ 2015 – ΡΕΙΚΙΑΒΙΚ

Vassily Ivanchuk μια σκακιστική ιδιοφυια GM Lupulescu, Constantin

GM Ivanchuk, Vassily

1oς γυρος ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΟΜΑΔΙΚΟ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ 2015 – ΡΕΙΚΙΑΒΙΚ ΛΕΥΚΑ: ARONIAN LEVON ΜΑΥΡΑ : STEFANSSON HANES 1-0


Πέμπτη, 12 Νοεμβρίου 2015

ΕΝΑΣ ΔΙΠΛΟΣ ΦΙΛΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ, ΜΙΑ ΦΙΛΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ.

ΑΡΗΣ-ΣΟΨΥ 4-3 , ΣΟΨΥ-ΑΡΗΣ ½ -6½

Συγχαρητήρια σε όλους τους συμμετέχοντες και ιδιαίτερα στον προπονητή Βασίλη Σταυριανό (αριστερά στη φωτό) που εργάζεται εθελοντικά και προσφέρει έργο πρωτίστως στον ΣΟΨΥ αλλά και στο προαγωνιστικό τμήμα του ΑΡΗ




Πέμπτη, 5 Νοεμβρίου 2015

ΓΙΑ ΑΛΛΗ ΜΙΑ ΦΟΡΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΠΡΩΤΑΘΛΗΤΡΙΑ Η ΤΣΟΛΑΚΙΔΟΥ

    Εκπληκτικό φίνις από την Τσολακίδου Σταυρούλα στην κατηγορία κάτω των 16 για το παγκόσμιο πρωτάθλημα  κοριτσιών !Η διοργάνωση έλαβε χώρα στην πατρίδα μας  στο porto carras στην Χαλκιδική  .Ένα αγώνα πριν τον τελευταίο γύρο βρισκόταν στην 3η θέση σε ισοβαθμία με 8 βαθμούς με άλλες δύο αθλήτριες την Bykovtsev Agata  που βρισκόταν στην 1η θέση και την Sieber Fiona που βρισκόταν στη δεύτερη θέση.

      Στον 11ο και  τελευταίο  γύρο  ( έπαιξε) με την  Bykovtsev Agata , την οποία και νίκησε μάλλον εύκολα θα έλεγε κανείς! και τερμάτισε  μόνη πρώτη με 9 βαθμούς σε 11 αγώνες, έχοντας μόλις 1 ήττα  και 2 ισοπαλίες!



θερμά συγχαρητήρια  στην Σταυρούλα για την εξαιρετική  της  εμφάνιση !    Συγχαρητήρια επίσης αξίζουν  και στην Αβραμίδου  Αναστασία 




 στην ίδια κατηγορία που με 8 βαθμούς σε  11 αγώνες ισοβάθμησε στην 3η θέση με άλλες 5 αθλήτριες ,όμως μετά την άρση  των κριτηρίων κατέλαβε  την 6η θέση!   
Κορίτσια μας κάνατε υπερήφανους το μέλλον σας ανήκει ! Αποτελείτε παράδειγμα προς μίμηση για τους νέους , φέρνεται το χαμόγελο στα χείλη μας σε τόσους δύσκολους καιρούς, να είστε καλά και σύντομα με  νέες επιτυχίες!!!!!! 
Ακολουθεί η βαθμολογία με τα απο 11 αγώνες.  




ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ Η ΠΑΡΤΙΔΑ ΑΠΟ ΤΟΝ 11ο  ΓΥΡΟ. ΜΕ ΤΑ ΜΑΥΡΑ ΠΑΙΖΕΙ Η ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ